Saturday, October 8, 2016

Mimi Thaw

သစ္ခက္သံလြင္ ဘာသာျပန္ကဗ်ာ၊ ၿငိမ္းေဝ(ကဗ်ာ ့အုိးေဝ)၏ "ရဟူဒီကဗ်ာဆရာ မင္ဒယ္လ္စတန္းရဲ႕ ကဗ်ာမ်ား(၂)"

ရဟူဒီကဗ်ာဆရာ မင္ဒယ္လ္စတန္းရဲ႕ ကဗ်ာမ်ား 
ဘာသာျပန္ဆိုသူရဲ႕အမွာ...
ၿငိမ္းေဝ(ကဗ်ာ ့အိုးေဝ)
(က)
 ရုရွႏိုင္ငံရဲ့စာေပသမိုင္းမွာ ၁၉၁၇ ခုႏွစ္ တဝုိက္အခ်ိန္ကာလႀကီးဟာ စိတ္ဝင္စားဖို႔႔ေကာင္းပါ တယ္။ အဲဒီကာလႀကီးကို ရပ္တည္ခ်က္အမ်ဳိးမ်ိဳးအေပၚမူတည္ၿပီး အဓိပၸာယ္အမ်ဳိးမ်ဳိး ေျပာ ၾကေရးၾကတာေတာ့ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရုရွစာေပရဲ႕မီးရႈးတန္ေဆာင္တဦးျဖစ္တဲ့ ကဗ်ာဆရာႀကီး ‘ အလက္ ဇန္ဒါဘေလာ့´ ေျပာတဲ့စကားကို က်ေနာ္ အႏွစ္သက္ဆံုးပါပဲ။ အဲဒီကာလကို ‘ ေၾကာက္မက္ဖြယ္စ္ကာလႀကီး ´ ဆိုၿပီး ‘ ဘေလာ့ ´က ရည္ ညႊန္းခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကာလမွာ ဇာဘုရင္ရဲ႕အဏာရွင္ပေဒသရာဇ္စံနစ္ကို အရူးအမူးေတာ္ လွန္ၾကတဲ့ ပုန္ကန္သူ အမ်ဳိးမ်ဳိး အဖြဲ႔အစည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးဟာ အစြမ္းကုန္လႈပ္ရွား တိုက္ ပြဲဝင္ေနၾကတဲ့အခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ထံုးစံအတိုင္း ေတာ္လွန္ေရးအသားမက်ေသးတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္တာမို႔ အေျခ အေနေတြဟာ အင္ မတန္ ရႈတ္ေထြးေနခဲ့ပါတယ္။ ရန္သူမိတ္ေဆြခြဲျခားရခက္တဲ့အခ်ိန္ ရန္သူမိတ္ေဆြ အျပတ္အသတ္ သတ္မွတ္ရ ခက္ခဲတဲ့အခ်ိန္မ်ဳိး ျဖစ္ပါတယ္။ ရုရွႏိုင္ငံရဲ႕  ႏိုင္ငံေရးမိုးေကာင္းကင္ဟာ အဲဒီအခ်ိန္ေလာက္ ဘယ္တုန္းကမွ သည္ေလာက္ မမႈန္မိႈင္းခဲ့ပါဘူး။ ဒီလို အခ်ိန္မ်ိဳး မွာ အမွားမွားအယြင္းယြင္းျဖစ္မႈေတြ လြန္လြန္ကဲကဲ ဆံုးျဖတ္မႈေတြ လ်ပ္တပ်က္ ဘက္ေျပာင္းမႈေတြ အစိုး ရိမ္ႀကီးမႈေတြ ရန္လိုမုန္းတီးမႈေတြနဲ႔ ရုရွလူ႔အဖြဲ႔ အစည္းဟာ အိုးထိန္းစက္လို အျပင္းအထန္ လႈပ္ရွား ဆူပြက္ေနပါတယ္။ ဒီလိုရႈတ္ေထြး မႈန္မႈိင္းလွတဲ့ကာလႀကီးအေပၚမူတည္ၿပီး ရုရွစာေပနယ္ပယ္မွာ လည္း အယူ အဆအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ရပ္တည္ၾကတဲ့ စာေပအုပ္စုေတြ မႈိလိုေပါက္ခဲ့ပါ တယ္။ အဲဒီအထဲမွာ အထင္ ရွားဆံုး စာေပအုပ္စု (၄) အုပ္စု ရွိခဲ့တယ္လို ့က်ေနာ္ ယူဆပါတယ္။ ပထမအုပ္စုက ‘ဆိုရွယ္ လစ္ သရုပ္မွန္အုပ္စု´ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ တအုပ္စု က‘သေကၤဝါဒ´အုပ္စုပါ။ ေနာက္ထပ္ တအုပ္စုက ‘အနာဂတ္ဝါဒ အုပ္စု´၊ ေနာက္ဆံုးတအုပ္စုက ‘အက္က္ေမ့စ္´(Acmeis) အုပ္စု ျဖစ္ပါ တယ္။ ေနာက္ဆံုးတအုပ္စုျဖစ္တဲ့ ‘ အက္က္ေမ့စ္´(Acmeis) အုပ္စု မွာ ေခါင္းေဆာင္သူ (၄) ဦးရွိ တယ္လို႔ ယူဆၾကၿပီး အဲဒီေလးဦးထဲမွာ က်ေနာ္အခုေရြးခ်ယ္ၿပီး ဘာ သာျပန္တဲ့ကဗ်ာမ်ားရဲ႕ ပိုင္ရွင္ ‘ အိုစစ္ မင္ဒယ္လ္ စတန္း´(၁၉၈၁-၁၉၃၈) ဟာ တဦးအပါ အဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။တိုတိုေျပာရရင္ ‘အိုစစ္မင္ဒယ္လ္စတန္း´ဟာ ေတာ္လွန္ေရးဆန္႔က်င္သူ ဆိုရွယ္လစ္စံနစ္ရဲ႕ ရန္သူေတာ္ အျဖစ္နဲ႔ဆိုက္ေဗးရီးယား မဲဇာေတာမွာ မထင္မရွားနဲ႔ ေသဆံုး ခဲ့ရတဲ့ အဲဒီေၾကာက္ မက္ဖြယ္ကာလႀကီးရဲ႕ သားေကာင္ တဦးပါပဲ။ သူဟာ ရုရွဆိုရွယ္လစ္ ကမၻာသစ္မွာ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးစတာလင္ကို အတိအလင္း ကဗ်ာေရးဖြဲ႔ ရႈတ္ခ်ခဲ့တဲ့ကဗ်ာဆရာ တဦးပါ။ အဲသလိုအခ်ိန္မ်ိဳးမွာေတာ့ သူဟာ ေတာ္လွန္ေရးဆန္႔က်င္သူအျဖစ္ နိဂုံးခ်ဳပ္ခဲ့ေပ မယ့္ ေနာင္အႏွစ္ ၇၀ ေက်ာ္လာတဲ့အခါမေတာ့ ‘အာဏာရွင္ဆန္႔က်င္ေရး သူရဲေကာင္း´အျဖစ္ ကမၻာ က ေလးစားလာခဲ့ရျပန္ပါတယ္။ သူ႔ကို ၁၉၃၈ ခုႏွစ္မွာ ေသဆံုးတယ္လို႔ ေယဘုယ် ယူဆၾကေပမယ့္ သူ ဘယ္မွာဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ေသဆံုးသြားခဲ့ရတယ္ဆိုတာေတာင္မွ ဘယ္သူ မွအေသအခ်ာ မေျပာႏိုင္ၾကပါ ဘူး။ ေသခ်ာ တာတခုကေတာ့ သူဟာ စတာလင္ရဲ႕ ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ မင္းျပစ္မင္းဒဏ္နဲ႔ ဆိုက္ေဗးရီးယား မဲဇာေတာမွာ ေသဆံုးခဲ့ တာျဖစ္တယ္ ဆိုတာေလာက္ပဲ သိႏိုင္ခဲ့ ၾကပါတယ္။‘အိုစစ္ မင္ဒယ္လ္စတန္း´နာမည္ရင္း အျပည့္အစံုက ‘Osip Emilevich Mandelstam´ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ့္မွာရွိတဲ့မင္ဒယ္လ္စတန္း ကဗ်ာစာအုပ္ သံုးအုပ္ထဲကမွ ေရြးခ်ယ္ျပန္ဆိုထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။
 ..........
ရဟူဒီကဗ်ာဆရာ မင္ဒယ္လ္စတန္းရဲ႕ ကဗ်ာမ်ား
Osip Emilevich Mandelstam, 1080.plus


စာ ၂၅၊ ပုဒ္ ၁၂


အေအးဒဏ္နဲ႔
ငါ့မွာ တြန္႔လိမ္ေကြးေကာက္
ငါ
ၿငိမ္ၿငိမ္ေလး ကုပ္ၿပီး ေနခ်င္စမ္းပ
ဒါေပမယ့္ ေကာင္းကင္ထဲ ကခုန္ေနတဲ့ ေရႊေရာင္ေနျခည္တန္းက
သီးခ်င္းဆိုစမ္းလို႔ ငါ့ကို အမိန္႔ေပးေနသဗ်။
ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ညဥ္းဆဲလိုက္စမ္း
သတိရလိုက္စမ္းပါ... ခ်စ္ပါ ငိုေႂကြးပါ
စိတ္ဂေယာက္ဂယက္ ဂီတပညာရွင္
ၿပီးေတာ့
ေပါ့ပါး က်ယ္ဝန္း ေဘာလံုး ဖမ္းဆုပ္လိုက္စမ္း
မႈန္ဝါးဝါး ၿဂိဳလ္ကမၻာတခုေပၚကေန လႊင့္ပစ္လိုက္စမ္းပါ...တဲ့။
ဒါဆို အဲဒါ
ပုန္းကြယ္ေနတဲ့ ကမၻာနဲ႔
ဆက္သြယ္ထားတဲ့ တကယ့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈ အစစ္အမွန္ပဲပ။
ဘာတခုမ်ား ျဖစ္ေစအုံးမွာလဲ
ဘယ္လိုစိတ္ဓာတ္က်မႈနဲ႔ တခၽြင္ခၽြင္ျမည္ေစမွာလဲ။
I am trembling with cold,
I want to be silent!
But gold is dancing in the sky –
it orders me to sing.
Torment yourself, disturbed musician,
remember, love and weep,
and catch that light and airy ball
thrown from a dim planet.
So this is it: a real link
connected to the hidden world!
What a thing to happen,
what jangling despair!
What if the star that glitters
constantly above that modish shop
were suddenly to plunge,
a long hatpin, into my heart?
စာ ၂၇၊ ပုဒ္ ၁၃
ငါ
ၾကယ္ေတြရဲ့
ဆီသည္မလက္သုပ္ အလင္းေရာင္ကို
မုန္းတယ္။
ငါ ဒီမွာေဟ့ ငါ့ရဲ႕ဖ်ားနာမႈ အေဟာင္းေရ
ႏွစ္ဖက္သြား ဓားဦးခၽြန္ ေမွ်ာ္စင္ရဲ့ ျဖစ္ေပၚမႈပ။
ေက်ာက္တံုး
ဇာပန္းခ်ည္ျဖစ္လိုက္စမ္း
ပင့္ကူမွ်င္ ျဖစ္လိုက္စမ္း
ေကာင္းကင္ရဲ့ ဟင္းလင္းျဖစ္ေနတဲ့ ရင္ကို
ခၽြန္ျမစူးရွတဲ့ အပ္နဲ႔
အနာတရ ျဖစ္ေစလိုက္စမ္း။
ေတာင္ပံခတ္သံ ၾကားႏိုင္တဲ့
ငါ့အလွည့္ ေရာက္လာဦးမွာပါ
ဒီေတာ့ကာ...
အသက္ရွင္သန္ျခင္း ဘဝျမႇားတံ ဘယ္ဆီသြားမွာလဲ။
ျဖစ္ေကာင္းလည္း ျဖစ္မယ္ေလ
ငါ့ခရီးနဲ႔ ငါ့အခ်ိန္ကာလ အားေလ်ာ့ကုန္ခမ္းသြား
ငါ ျပန္လာခဲ့ေပလိမ့္
ဟုိမွာ ငါ မခ်စ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာ
ဒီမွာ ခ်စ္ျမတ္ႏိုးဖို႔ရာ ေၾကာက္ရြံ႕ေနတဲ့ေနရာ။
I hate the light
of the monotonous stars.
Hear I am, my age-old fever-
growth of a lancet tower:
stone, be lace,
become a cobweb,
wound the sky's empty breast
with a fine needle.
My turn will come-
I can hear the beat of the wing.
So – but where will the arrow
of living thought go?
Perhaps, my journey and my time
exhausted, I will return :
there I could not love.
Here I am afraid to love.
စာ ၂၉၊ ပိုဒ္ ၁၄
ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ့လမ္းေတြနဲ႔ ရင္ျပင္ကြက္လပ္ေတြေပၚမွာ
လမင္း ထြက္ျပဴလာခဲ့ၿပီး
အဲဒီလမင္းကပဲ
ထူထပ္တဲ့ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕နံနက္ဆည္းဆာကို တေျဖးေျဖး ေဆာင္ၾကဥ္းလာေစခဲ့့
ၿပီးေတာ့လည္း
ညက သိပ္သည္းသထက္ သိပ္သည္းလာ
စိတ္ဓါတ္ခၽြတ္ျခံဳက်
ေၾကးျပားနဲ႔ ဝစီေဗဒက
ၾကမ္းၾကဳတ္ရက္စက္တဲ့ကာလကို အေလ်ာ့ေပး။
ႀကိဳးၾကာငွက္က
သူ႔ရဲ႕ေမွ်ာ္စင္ေက်ာက္တံုးေပၚမွာ
ငိုေႂကြးတယ္
ျဖဴဖတ္ျဖဴေယာ္ ေကာက္ရိပ္သမားက
အသက္မဲ့ဲ့့ ကမၻာႀကီးဆီ ဆင္းခ်လာတယ္
အရိပ္ေတြရဲ႕ဧရာမသံေခ်ာင္းေတြကို
တိုးတိတ္စြာ လႈပ္ခတ္လိုက္တယ္။
သူမက
ျမက္ေျခာက္ဝါေတြလို
သစ္သားၾကမ္းခင္းေပၚ
သူတို႔ကို ပစ္ခ်လိုက္တယ္။
When the city moon comes out on the streets and squares
and slowly the dense town dawns by it,
and the night grows deeper, full of melancholy and copper
and wax singing yields to brutal time;
the cuckoo weeps on her tower of stone
and the pale reaper, coming down to a lifeless world,
quietly stirs the enormous spokes of the shadows.
She throws them as yellow straw to the wooden floor.
  

စာ ၇၃၊ ပုဒ္ ၃၂


လီနင္ဂရက္
(ဒီကဗ်ာၾကေတာ့ နာမည္ေပးထားခဲ့ပါတယ္)
မ်က္ရည္မ်ားနဲ႔ယဥ္ပါးေစဖို႔
ငါ့ရဲ႕ကေလးဘဝ အာသီးေယာင္ ေသြးေၾကာထံုး ရွိရာ
ငါ့ရဲ့ၿမိဳ႕ကို ငါျပန္လာခဲ့။
လီနင္ဂရက္ရဲ႕ဓာတ္မီးတိုင္မီးအိမ္ေတြထဲက
ငါးႀကီးဆီေတြ ေသာက္သံုးဖို႔
မင္း ဒီၿမိဳ႕ကို ျပန္လာခဲ့။
နိမိတ္ဆိုးသဏၭန္ေဆာင္တဲ့ ကတၱရာလမ္းကို
ၾကက္ဥအႏွစ္နဲ႔ေရာၿပီး ေခါက္တဲ့အခါ
မင္း ဒီဇင္ဘာ ႏွင္းေတြကို ခ်က္ခ်င္း သတိရလိုက္ပါ။
ပီတာစဘတ္ေရ
ငါ မေသခ်င္ေသးဘူး
မင္းေခါင္းထဲ ငါ့ တယ္လီဖံုးနံပါတ္ေတြ ရွိေလရဲ့။
ပီတာစဘတ္ေရ
မရဏရဲ့ အသံကို ငါ ရွာေတြ႔မယ့္ လိပ္စာေတြြ
ငါ့ဆီမွာ ခုထက္ထိ ရွိေနဆဲပဲကြဲ႔။
ငါ ေလွကားမည္းေပၚထိုင္
ဘုရားေက်ာင္းထဲ
တံခါးေခါင္းေလာင္းထိုးသံ ျမည္ဟီဝင္လာထိုး
အသားပဲ့ပါသြားေလာက္ေအာင္ တုန္ခါ
ၿပီးေတာ့
တညလံုးဆိုသလိုပဲ
ငါ့ရဲ့ ခ်စ္လွစြာေသာ ဧည့္သည္ေတြကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနခဲ့
ၿပီးေတာ့ ငါ့ကို ထူးခတ္ထားတဲ့ သံေျခက်င္းေတြ
တံခါးေပၚက သံၾကိဳးေတြကို
ငါ တခၽြင္ခၽြင္ျမည္္ေအာင္ လႈပ္ခတ္ေနခဲ့။
I returned to my city, familiar to tears,
to my childhood's tonsils and varicose veins.
You have returned here – then swallow
the Leningrad streetlamps' cod-liver oil.
Recognize now the day of December fog
when ominous street tar is mixed with the yolk of egg.
Petersburg, I do not want to die yet:
You have my telephone numbers in your head.
Petersburg, I still have addresses
at which I will find the voice of the dead.
I live on a black stair, and into my temple
strikes the doorbell, torn out with flesh,
And all night longs I await the dear guests,
and I jangle my fetters, the chains on the door.
စာ ၁၁၁၊ ပုဒ္ ၄၀



(ဒီ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပတဲ့ေခါင္းစဥ္မဲ့ကဗ်ာကေတာ့ စတာလင္ကို ရည္ညႊန္းၿပီး ေရးတာပါပဲ။ ဒီကဗ်ာေၾကာင့္ပဲ မင္ဒယ္လ္စတန္း အႀကိမ္ႀကိမ္အဖမ္းခံရ၊ အႀကိမ္ႀကိမ္ မဲဇာအပို ့ခံခဲ့ရပါတယ္။)

ခံစားမႈမဲ့ ႏိုင္ငံေအာက္မွာ
ငါတို႔ ေနထိုင္ၾက
ငါတို႔စကားေတြ
ေျခလွမ္းဆယ္လွမ္း အကြာအထိပဲ ၾကားရ။

မျပည့္မစံု တဝက္တပ်က္ စကားဝိုင္းနဲ႔
ကရင္မလင္က ေခါင္းေဆာင္ႀကီးရဲ႕နာမည္အေရာက္
ေျပာလက္စ စကားျဖတ္ခ်ထားလိုက္ၾကရ

တီေကာင္ေတြနဲ႔တူတဲ့
သူ႔ရဲ႕ႀကီးမားတုတ္ခိုင္လွတဲ့ လက္ေခ်ာင္းမ်ား
ဒါေပမဲ့ သူ႔စကားလံုးေတြက ပိႆာေလးလို တိက်ခိုင္မာ

သူ႔ရဲ႕ ပိုးဟပ္ႏႈတ္ခမ္းေမႊး ရယ္သံ
ၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ႕ဘြတ္ဖိနပ္ မ်က္ႏွာျပင္ေပၚက ေျပာင္လက္မႈ

အေရထူ လူ႔ဗာလံနံ လူၿပိန္းေခါင္းေဆာင္တအုပ္
သူ႔ေဘးမွာ ဝိုင္းလ်က္
သူက
ဦးေႏွာက္ တျခမ္းပဲ့ ရွိတဲ့သူေတြနဲ႔ လႈပ္ရွား

တခ်ဳိ႕က ေလခၽြန္ၾက
တခ်ဳိ႕က ေၾကာင္ေအာ္သလိုျမည္ၾက
တခ်ဳိ႕က တရႈံ႕ရႈံ႕ငိုေႂကြးၾက
ဒါေပမဲ့လည္း
သူအဖို႔ေတာ့ ထုေပးရုိက္ေပးလိုက္ရင္ ၿပီးတာပါပဲ။

သူ႔ရဲ႕အမိန္႔ဒီဂရီေတြကို
ျမင္းခြာရုိက္သလို သြန္းထု
တခ်ဳိ႕ေပါင္ျခံထဲက ရသြားၾကတယ္
တခ်ဳိ႕ နဖူးက ရသြားၾကတယ္
တခ်ိဳ႕ မ်က္ခံုးၾကားက ရသြားၾကတယ္
တခ်ိဳ႕ မ်က္လံုးေတြထဲက ရသြားၾကတယ္။

ဘယ္လိုအျပစ္ဒဏ္ျဖစ္ျဖစ္
သူ ခတ္ပေစေပါ့...
ထြီ … ဗလေတာင့္ေတာင့္ ေအာ့ဆက္ေကာင္ႀကီး။

We live without feeling the country beneath us,
our speech at ten paces inaudible,

and where there are enough for half a conversation
the name of the Kremlin mountaineer is dropped.

His thick fingers are fatty like worms,
but his words are as true as pound weights.

His cockroach whiskers laugh,
and the tops of his boots shine.

Around him a rabble of thick-skinned leaders,
he plays with the attentions of half-men.

Some whistle, some miaul, some snivel,
but he just bangs and pokes.

He forges his decrees like horseshoes –
some get it in the groin, some in the forehead,
       some in the brows, some in the eyes.

Whatever the punishment he gives – raspberries,
and the broad chest of an Ossete.

စာ ၁၃၁၊ ပုဒ္ ၄၆

ၿငိမ္းေဝ(ကဗ်ာ အိုးေ၀)

             The Eyesight of Wasps- OSIP MANDELSHTAM
             Selected Poems- OSIP MANDELSHTAM(1986)
             Selected Poems- OSIP MANDELSHTAM(1983)